Kort gezegd: Aceton is het sterkste van de drie en lost lak, lijm en hars op – tast echter veel kunststoffen aan. Isopropanol is de allrounder voor elektronica, glas en ontvetten: het verdampt snel en laat geen resten achter. Spiritus is vergist ethanol, goedkoop voor ramen en als brandstof, maar laat vaak een geur achter.
De drie oplosmiddelen vergeleken
| Aceton | Isopropanol | Spiritus | |
|---|---|---|---|
| Oploskracht | zeer hoog | middel tot hoog | middel |
| Verdamping | zeer snel | snel, laat geen resten achter | snel, geur blijft vaak |
| Kunststoffen | tast veel aan | meestal goed verdragen (vooraf testen) | meestal goed verdragen |
| Typisch voor | lak, lijm, hars, nagellak | elektronica, glas, ontvetten, plakresten | ramen, brandpasta, spirituskoker |
Aceton: de sterke voor lastige gevallen
Aceton lost uitgeharde lijm, lakspatten, harsen en montageschuimresten op. Juist dat maakt het lastig: veel kunststoffen zoals polystyreen, plexiglas of gelakte oppervlakken worden aangetast of troebel. Aceton is extreem brandbaar en verdampt zo snel dat zich in kleine ruimtes snel dampen verzamelen.
Isopropanol: de allrounder
Isopropanol 99,9 % is het middel bij uitstek als het schoon en zonder resten moet zijn:
- Printplaten, contacten en stekverbindingen bevrijden van fluxmiddelen en stof
- Displays, brillen, cameralenzen en glas streepvrij reinigen
- Gereedschap, metaal- en lijmoppervlakken ontvetten voor het lijmen of lakken
- Plakresten en lijmresten van glas en metaal oplossen
- Printkoppen en 3D-printonderdelen reinigen
Voor veel toepassingen is een mengsel met 70 % isopropanol voldoende. Hoe je dit maakt, staat in de gids Isopropanol: 10 toepassingen.
Spiritus: goedkoop, maar met geur
Brandspiritus is ethanol dat ondrinkbaar is gemaakt met vergistingsmiddelen. Het is geschikt voor raamreinigingswater, om grove oppervlakken te ontvetten en als brandstof voor spirituskokers. De vergistingsmiddelen kunnen geur en soms een lichte film achterlaten – daarom is spiritus niet de eerste keuze voor elektronica of optiek.
Waar je bij alle drie op moet letten
- Alle drie zijn brandbaar: geen open vuur, niet roken, geen vonken, goed ventileren.
- Elektrische apparaten voor de reiniging uitschakelen en van de stroom voorzien; volledig laten uitlopen voordat je ze weer inschakelt.
- Voor gebruik testen op een onopvallende plek.
- Niet mengen, in de originele verpakking bewaren en buiten bereik van kinderen houden.
- Bij langdurig werk beschermende handschoenen dragen – oplosmiddelen ontvetten de huid.
Veelgemaakte fouten
- Aceton gebruiken op gelakt kunststof of een auto – het oppervlak wordt mat of plakkerig.
- Spiritus gebruiken voor displays – strepen en geur zijn het gevolg.
- Oplosmiddelen overgieten in ongelabelde flessen.
- Met doeken die doordrenkt zijn in de buurt van ontstekingsbronnen komen. Doeken na gebruik buiten gespreid laten drogen.
Welk oplosmiddel voor welk geval?
- Elektronica, glas, optiek: Isopropanol
- Ontvetten voor het lijmen of lakken: Isopropanol
- Uitgeharde lijm, lak, hars: Aceton (materiaal vooraf testen)
- Ramen, brandstof voor spirituskokers: Spiritus
Bestel nu Isopropanol 99,9 % bij PROFI-Clean
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen isopropanol en spiritus?
Isopropanol is een pure alcohol die zonder resten verdampt. Spiritus is vergist ethanol en kan door de vergistingsmiddelen geur en een lichte film achterlaten.
Kan ik isopropanol gebruiken in plaats van aceton?
Voor vet, stof en veel plakresten ja. Voor uitgeharde lakken, harsen of secondelijm is aceton sterker.
Tast isopropanol kunststof aan?
De meeste kunststoffen verdragen isopropanol goed. Bij plexiglas, gelakte oppervlakken en coatings vooraf op een onopvallende plek testen.
Is isopropanol geschikt voor elektronica?
Ja, hoogwaardig isopropanol is de standaard voor printplaten en contacten. Het apparaat vooraf van de stroom voorzien en volledig laten uitlopen.
