Kort gezegd: glycerine is stroperig, licht zoet en geschikt als vochtvasthoudend middel voor verzorging, bellenblaas of dichte, langdurige rook. Propyleenglycol is dunner, blijft ook bij strenge kou vloeibaar en wordt daarom vaak gebruikt voor rookvloeistof, als drager en in antivriesmengsels. PROFI-Clean levert beide in farmaceutische/levensmiddelenkwaliteit.
Wat is wat?
Glycerine (ook glycerol, E 422) is een driewaardige alcohol. Het wordt grotendeels gewonnen uit plantaardige oliën en vetten en komt voor in cosmetica, levensmiddelen en technische toepassingen.
Propyleenglycol (propaan-1,2-diol, PG, E 1520) is een tweewaardige alcohol. Het wordt meestal petrochemisch geproduceerd en dient vooral als oplos- en dragermiddel, vochtvasthoudend middel en antivries.
De belangrijkste verschillen
| Eigenschap | Glycerine 99,5 % | Propyleenglycol 99,7 % |
|---|---|---|
| Consistentie | stroperig, zeer viskeus | dun, vergelijkbaar met een lichte olie |
| Smaak | duidelijk zoet | licht zoet tot neutraal |
| Kookpunt | ca. 290 °C | ca. 188 °C |
| Gedrag bij kou | wordt nog stroperiger | blijft vloeibaar tot ver onder −50 °C |
| Dichtheid | ca. 1,26 g/cm³ | ca. 1,04 g/cm³ |
| Levensmiddelenadditief | E 422 | E 1520 |
Gemeenschappelijk: beide zijn hygroscopisch, trekken dus water aan, en zijn in elke verhouding met water mengbaar.
Typische toepassingen
Rookvloeistof voor rookmachines
Rookvloeistof bestaat meestal uit propyleenglycol, glycerine en gedestilleerd water. Meer propyleenglycol geeft fijne rook die snel verdwijnt, meer glycerine een dichtere nevel die langer blijft hangen. De exacte verhouding hangt af van je machine – volg de instructies van de fabrikant, zodat verwarmingsblok en pomp niet beschadigd raken.
Vochtvasthoudend middel en verzorging
Glycerine is een klassiek bestanddeel van handcrèmes, zeep en verzorgingsproducten, omdat het vocht bindt. In eigen recepturen wordt het meestal in kleine hoeveelheden gebruikt. Bekend is ook de tip om snijgroen en kerstbomen met glycerine in het water langer vers te houden – meer daarover in onze kerstboomgids.
Bellenblaas
Een scheutje glycerine maakt bellenblaasvloeistof stabieler: de bellen worden groter en knappen minder snel.
Antivries
Propyleenglycol verlaagt het vriespunt van water en geldt als veel minder giftig dan ethyleenglycol. Het wordt daarom gebruikt in antivriesmengsels, bijvoorbeeld voor waterleidingen in tuinhuizen of voor de winterstop. Voor verwarmings-, zonne- en koelcircuits raden fabrikanten meestal kant-en-klare warmtedragers met corrosiebescherming aan – controleer vooraf wat voor jouw installatie is goedgekeurd.
Oplos- en dragermiddel
In aroma’s, verf en reinigingsmiddelen dient propyleenglycol als drager die andere stoffen gelijkmatig verdeelt.
Welke stof past bij jou?
- Glycerine als je vocht wilt binden, iets soepeler wilt maken of dichte rook wilt maken.
- Propyleenglycol als je een dunne basis nodig hebt die ook bij vorst vloeibaar blijft.
- Beide als je zelf rookvloeistof mengt en de dichtheid wilt instellen.
Opslag en aanwijzingen
Bewaar beide goed afgesloten, droog en op kamertemperatuur – open trekken ze water uit de lucht. Voor het overgieten zijn lege flessen en een aftapkraan voor de jerrycan van 5 liter handig. Voor gebruik in levensmiddelen, cosmetica of geneesmiddelen gelden eigen voorschriften; volg de informatie op het etiket en in het veiligheidsinformatieblad.
Glycerine 99,5 % bestellen · Propyleenglycol 99,7 % bestellen
Veelgestelde vragen
Kan ik glycerine vervangen door propyleenglycol?
Slechts beperkt. Beide binden vocht, maar glycerine is veel stroperiger en zoeter. Voor rookvloeistof kun je ze combineren; in recepturen verandert een vervanging de consistentie en werking.
Wat is beter voor rookvloeistof?
Meestal een mengsel: propyleenglycol voor fijne, snelle rook, glycerine voor dichtere, langer blijvende rook, telkens met gedestilleerd water. De verhouding hangt af van de rookmachine.
Wordt glycerine vast bij kou?
Zuivere glycerine wordt bij kou zeer stroperig en kan bij langere opslag onder ongeveer 18 °C kristalliseren. Propyleenglycol blijft daarentegen ook bij strenge vorst vloeibaar.
Wat betekenen E 422 en E 1520?
Dat zijn hun nummers als levensmiddelenadditief: E 422 staat voor glycerine, E 1520 voor propyleenglycol.

