Kort gezegd: kalk lost op met zuur. Voor kranen, douchekoppen en tegels is een ontkalker op citroenzuurbasis geschikt – geurarm en materiaalvriendelijk. Voor dikke aanslag en urinesteen in het toilet is verdund azijnzuur 60 % de sterkere keuze. Belangrijk: zuur alleen koud gebruiken, goed naspoelen en nooit op natuursteen zoals marmer.
Waarom kalk ontstaat
Leidingwater bevat opgeloste mineralen, vooral calcium en magnesium. Als het water verdampt, blijven ze achter als witte aanslag. Hoe harder het water, hoe sneller dat gaat. In Duitsland geldt water vanaf 14 °dH als hard. Je waterbedrijf kan je de actuele hardheid vertellen.
Citroenzuur of azijnzuur?
| Ontkalker (citroenzuur) | Azijnzuur 60 % (verdund) | |
|---|---|---|
| Werking | betrouwbaar bij normale kalkvlekken | sterk, ook bij dikke aanslag en urinesteen |
| Geur | nauwelijks merkbaar | duidelijke azijngeur |
| Ideaal voor | kranen, douchekop, douchewand, gootsteen | toilet, voegranden, sterk verkalkte delen |
| Gebruik | volgens dosering op het etiket, koud tot lauw | verdunnen tot 5–10 %, handschoenen en bril |
Voor apparaten zoals waterkoker en koffiezetapparaat hebben we een aparte gids: Koffiezetapparaat en waterkoker ontkalken met citroenzuur.
Stap voor stap ontkalken
Kranen
- Ontkalker volgens het etiket met water mengen en een doek ermee drenken.
- Doek om de kraan wikkelen en 10–15 minuten laten inwerken.
- Afspoelen met schoon water en droogpoetsen met een microvezeldoek.
De straalregelaar (perlator) kun je losschroeven en in een glas ontkalkingsoplossing leggen.
Douchekop
Losschroeven en 20–30 minuten in de oplossing leggen. Lukt dat niet, vul dan een vriezerzakje met oplossing en maak het met een elastiekje om de douchekop vast. Daarna de sproeiers even doorwrijven en met warm water doorspoelen.
Douchewand en tegels
Oplossing met een sproeiflacon aanbrengen, enkele minuten laten inwerken, met een zachte spons nawissen en goed afspoelen. Laat het zuur niet onnodig lang op de voegen zitten.
Toilet en urinesteen
Het water in de pot zo ver mogelijk laten zakken. Verdund azijnzuur (ongeveer 10 %) onder de rand en op de aanslag aanbrengen, een nacht laten inwerken, 's ochtends borstelen en doorspoelen. Bij hardnekkige urinesteen herhalen. Hoe je azijnzuur veilig verdunt, lees je in onze gids Azijnzuur 60 % correct verdunnen.
Deze oppervlakken verdragen geen zuur
- Natuursteen zoals marmer, kalksteen of travertin – het zuur tast de steen zelf aan.
- Email bij vaak of lang gebruik – het kan dof worden.
- Aluminium en vergulde of gecoate kranen – volg de instructies van de fabrikant.
- Siliconenvoegen en rubberen afdichtingen – niet langdurig in zuur laten weken.
Test bij twijfel eerst op een onopvallende plek.
Minder kalk voorkomen
- Douchewand en kranen na het douchen drogen met een trekker of doek.
- Liever één keer per week kort ontkalken dan één keer per maand schrobben.
- Perlators en douchekop om de paar weken in ontkalkingsoplossing leggen.
Veiligheid
Ontkalkers en zuren nooit mengen met chloorhoudende reinigers – daarbij kan giftig chloorgas ontstaan. Draag bij het werken met azijnzuur 60 % handschoenen en een veiligheidsbril en ventileer goed. Oplossingen altijd labelen en nooit in drankflessen doen. Ontkalker op citroenzuurbasis niet verhitten of koken: bij hoge temperaturen kunnen nieuwe, moeilijk oplosbare resten ontstaan.
Bestel nu ontkalker bij PROFI-Clean
Veelgestelde vragen
Wat helpt het best tegen kalk op kranen?
Een ontkalker op citroenzuurbasis: op een doek aanbrengen, om de kraan wikkelen, 10 tot 15 minuten laten inwerken en goed afspoelen.
Hoe verwijder ik urinesteen in het toilet?
Met verdund azijnzuur (ongeveer 10 %). Een nacht laten inwerken, dan borstelen en doorspoelen. Bij veel aanslag herhalen.
Mag ik marmer ontkalken?
Niet met zuur. Citroenzuur en azijnzuur tasten marmer en andere kalkhoudende natuursteen aan. Gebruik hier alleen reinigers die geschikt zijn voor natuursteen.
Waarom mag citroenzuur niet heet gebruikt worden?
Bij verhitting kunnen citroenzuur en kalk moeilijk oplosbare resten vormen. Gebruik het daarom koud tot lauw.

